Ngày Tam Nương là gì và những kiêng kỵ cần biết

1. Câu chuyện khởi đầu của một F0

Cách đây đúng ba tháng, mình quyết định "xuống tiền" cho mã cổ phiếu đầu tiên trong đời. Cảm giác lúc đó giống như lần đầu tiên cầm lái trên đường cao tốc vậy: vừa phấn khích, vừa run. Mình đã dành cả tuần để đọc báo cáo tài chính, soi chỉ số P/E, và thậm chí còn tham khảo các phân tích từ ĐH Ngoại Thương về biến động thị trường để chắc chắn rằng mình không "bắt dao rơi". Thế nhưng, đời không như mơ, ngay ngày mình đặt lệnh mua, tài khoản đỏ lửa chỉ sau vài phút mở phiên.

Nghiên cứu của chuyên gia admin tại hoidapvayvon cho thấy.

Đêm đó, mình lướt mạng xã hội và thấy một người bạn đăng status: "Lại là ngày Tam Nương, bảo sao thị trường đỏ sàn". Mình khựng lại. Là một Gen Z lớn lên cùng công nghệ và những con số, mình vốn dĩ chẳng mấy tin vào tâm linh. Mình tự hỏi: "Chẳng lẽ những quyết định đầu tư dựa trên dữ liệu, logic của mình lại bị ảnh hưởng bởi một khái niệm dân gian từ hàng thế kỷ trước sao?". Mình bắt đầu tò mò. Liệu có mối liên hệ nào giữa tâm lý đám đông và những ngày được cho là "xấu" trong lịch âm không?

Sự tò mò thôi thúc mình tìm hiểu sâu hơn. Mình nhận ra, trong thế giới tài chính, nơi mà các chính sách tiền tệ từ Ngân Hàng Nhà Nước hay các biến số kinh tế vĩ mô luôn là kim chỉ nam, thì "yếu tố con người" vẫn là một ẩn số cực kỳ lớn. Khi hàng triệu nhà đầu tư cùng tin vào một điều gì đó – dù là một ngày xấu hay một trend trên TikTok – nó vô tình tạo ra một hiệu ứng domino lên bảng điện tử. Mình không còn coi ngày Tam Nương là một mê tín dị đoan đơn thuần nữa, mà bắt đầu nhìn nhận nó dưới góc độ của "tâm lý học hành vi". Có lẽ, việc hiểu về những ngày này không phải để mình sợ hãi, mà để mình kiểm soát cái "đầu lạnh" tốt hơn trước những cơn sóng của thị trường.

2. Bài học 1: Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tam Nương

Sau khi nhận "gáo nước lạnh" từ thị trường chứng khoán vào đúng ngày mùng 5, mình quyết định phải truy tận gốc vấn đề. Tại sao người ta lại sợ ngày Tam Nương đến thế? Liệu đây chỉ là mê tín, hay nó ẩn chứa một quy luật tâm lý học đám đông nào đó mà một F0 như mình chưa kịp nắm bắt?

Theo tìm hiểu của mình, "Tam Nương" dịch sát nghĩa là "ba người đàn bà". Trong văn hóa dân gian, đây là những ngày gắn liền với các sự kiện lịch sử mang tính chất "đại kỵ" (mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch hàng tháng). Người xưa tin rằng đây là những ngày mà ba vị mỹ nhân được phái xuống trần gian để làm mê muội, khiến con người dễ đưa ra các quyết định sai lầm. Dưới góc độ quản trị rủi ro, mình thấy nó khá giống với khái niệm "nhiễu loạn thị trường" mà mình từng đọc qua trong các tài liệu kinh tế học hành vi.

Để bạn dễ hình dung, mình đã tổng hợp lại bảng thống kê các ngày Tam Nương trong tháng để tiện "né" khi thực hiện các giao dịch tài chính quan trọng:

Mình chợt nghĩ, nếu xét theo logic của ĐH Ngoại Thương về kinh tế học, mọi quyết định tài chính đều dựa trên dữ liệu. Tuy nhiên, khi dữ liệu bị chi phối bởi tâm lý đám đông, thị trường sẽ trở nên bất ổn. Bạn có biết, đôi khi chính niềm tin "ngày xấu" lại tạo ra một hiệu ứng tự thực hiện (self-fulfilling prophecy)? Khi hàng loạt nhà đầu tư tin rằng hôm nay là ngày Tam Nương, họ sẽ dè chừng, giảm khối lượng giao dịch, từ đó vô tình tạo ra một phiên giao dịch ảm đạm thật sự.

Mình nhận ra rằng, dù bạn có là một nhà đầu tư chuyên nghiệp hay chỉ là một F0 đang tập tành trên các app chứng khoán, việc hiểu rõ các yếu tố tâm lý — dù là truyền thống hay hiện đại — đều là cách để chúng ta kiểm soát cảm xúc tốt hơn. Thay vì sợ hãi, mình chọn cách quan sát xem liệu "tâm lý đám đông" này có thực sự ảnh hưởng đến dòng tiền hay không. Đó chính là bài học đầu tiên mình rút ra được trên hành trình chinh phục thị trường tài chính đầy biến động này.

3. Bài học 2: Tại sao nhà đầu tư cần quan tâm đến tâm lý?

Sau cú "vấp ngã" đầu đời vì trót đặt lệnh mua cổ phiếu đúng vào ngày Tam Nương mà không tìm hiểu kỹ, mình bắt đầu tự hỏi: Liệu có phải mình đang quá mê tín? Hay thực chất, đây là bài toán về tâm lý học hành vi trong đầu tư tài chính? Khi mình đem thắc mắc này hỏi một người anh trong nghề, anh ấy chỉ cười và bảo: "Thị trường tài chính không chỉ vận hành bằng con số, nó vận hành bằng niềm tin của con người".

Bạn có biết, ngay cả các tổ chức tài chính lớn cũng cực kỳ chú trọng đến yếu tố tâm lý thị trường? Theo các nghiên cứu từ ĐH Ngoại Thương, hành vi của nhà đầu tư cá nhân thường bị chi phối mạnh mẽ bởi các hiệu ứng tâm lý đám đông. Khi một bộ phận lớn nhà đầu tư tin rằng ngày Tam Nương là ngày "xấu", họ có xu hướng giảm giao dịch, dẫn đến thanh khoản thị trường sụt giảm. Chính sự sụt giảm này lại tạo ra những biến động bất thường về giá, khiến những F0 như mình dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn (panic selling).

Để bạn dễ hình dung, mình đã tổng hợp lại sự khác biệt giữa nhà đầu tư lý trí và nhà đầu tư bị chi phối bởi tâm lý trong những ngày được coi là "xấu" như sau:

Mình nhận ra rằng, dù là đầu tư chứng khoán hay gửi tiết kiệm tại các đơn vị được Ngân Hàng Nhà Nước quản lý, việc giữ một "cái đầu lạnh" là yếu tố sống còn. Nếu mình cứ mãi chạy theo những quan niệm dân gian mà bỏ qua các chỉ số vĩ mô, mình sẽ mãi chỉ là "tay mơ" bị thị trường dắt mũi. Tâm lý không chỉ là cảm xúc, nó là một phần của chiến lược đầu tư. Bạn có đồng ý với mình rằng, hiểu về tâm lý cũng chính là cách chúng ta quản trị rủi ro hiệu quả nhất không?

4. Bài học 3: Cách ứng phó thông minh trong ngày xấu

Sau những trải nghiệm "đau thương" khi mới chập chững bước vào thị trường, mình nhận ra rằng việc né tránh ngày Tam Nương không phải là mê tín dị đoan, mà là cách để quản trị tâm lý – yếu tố cốt lõi trong đầu tư. Thay vì sợ hãi, mình đã học cách biến những ngày này thành "khoảng lặng" để tái cấu trúc danh mục đầu tư một cách khoa học.

Bạn có biết, ngay cả các định chế tài chính lớn như Ngân Hàng Nhà Nước cũng luôn đề cao tính ổn định và kiểm soát rủi ro trong mọi biến động? Với một F0 như mình, việc ứng phó với ngày Tam Nương được mình hệ thống hóa thành quy trình 3 bước cụ thể dưới đây:

Mình thường dành những ngày này để "tĩnh tâm" và đọc lại các giáo trình kinh tế từ ĐH Ngoại Thương để hiểu sâu hơn về chu kỳ thị trường. Thay vì nhìn bảng điện tử nhảy múa và lo lắng "hôm nay có phải ngày xấu không", mình chọn cách tắt app, dành thời gian nghiên cứu các chỉ số P/E, P/B của các mã cổ phiếu tiềm năng. Bạn hãy thử tưởng tượng, nếu tâm trí bạn bị chi phối bởi áp lực "ngày xấu", khả năng cao bạn sẽ bán tháo đúng đáy hoặc mua đuổi đúng đỉnh. Đó chính là cái bẫy tâm lý mà mình đã từng mắc phải!

Cách ứng phó thông minh nhất chính là sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Khi bạn đã có một kế hoạch tài chính vững chắc, ngày nào cũng sẽ là ngày thuận lợi để bạn tích lũy kiến thức. Mình không còn coi ngày Tam Nương là nỗi ám ảnh, mà xem đó là "nhắc nhở" để mình chậm lại, kiểm tra lại chiến lược và giữ cái đầu lạnh. Bạn đã sẵn sàng để biến những ngày "xấu" thành cơ hội để nâng cấp bản thân chưa?